5. Senaryo kurma (müdahaleler)
Müdahaleler, dersin "olay" kısmıdır: bir cihazı arızalandırır, gücü keser, yanlış alarm başlatır ya da havayı bozarsınız; öğrenci buna tepki verir. Simülatörde tek tuşla başlayan hazır senaryo yoktur; dersi reçeteye bakarak bu müdahalelerle siz kurarsınız.
Müdahale bölümü istasyonun sol sütunundadır; Gemi ataması formunun altında kalır, sol sütunu aşağı kaydırın.
5.6 Önce hedef: seçili öğrenciler mi, tüm sınıf mı
Her müdahale Hedef alanındaki seçime gider. Bu yüzden önce hedefi belirleyin.
| Hedef | Kime gider |
|---|---|
| Seçili kursiyerler | Listede seçtiğiniz öğrenciler. Seçilenler Hedef'in altında etiket olarak görünür; etiketteki × seçimden çıkarır. |
| Tüm sınıf | O an konsolda olan bütün öğrencileriniz. |
- Her müdahaleden sonra altta kaç öğrenciye ulaştığını söyleyen bir bildirim çıkar. Çevrimdışı öğrenciye müdahale ulaşmaz.
- Sahte distress tüm sınıfa verilmez; her zaman listeden seçtiğiniz öğrencilere gider.
- Bir öğrenciye müdahale edip sıradaki öğrenciye geçerken seçimi değiştirmeyi unutmayın: Seçimi temizle, sonra yeni öğrenci.
5.1 Cihaz arızaları
Cihaz ve Arıza seçilir, Arızayı uygula'ya basılır.
| Cihaz seçenekleri | |
|---|---|
| VHF 1 (DSC), VHF 2 (çiftleme) | MF/HF 1 (DSC), MF/HF 2 (çiftleme) |
| Inmarsat-C, Iridium | NAVTEX, Radyo teleks |
| Tüm telsizler |
| Arıza | Öğrencide ne olur | Ne öğretir |
|---|---|---|
| Enerji yok | Cihaz kapanır ve açılmaz; üzeri kararır. | Arızayı tanıma, yedek cihaza ya da başka sisteme geçme |
| Anten arızası (VSWR) | Cihaz açık kalır ve alır; gönderme denenince HIGH VSWR / ANTENNA FAULT · TX FAILED uyarısı çıkar, yayın gitmez. |
"Gönderiyorum ama duyulmuyorum" durumunu fark etme |
| Arızayı gider | Seçili cihazdaki arıza kalkar. | — |
GPS arızası ayrı bir düğmedir: öğrencinin cihazlarında konum kaybolur (VHF'te alt satır N --°-- olur). GPS düzelt geri getirir. Öğrenci konumu elle girmediyse tehlike alarmı konumsuz gider (S-ARZ-02).
Tüm arızaları temizle hedefteki öğrencilerin bütün cihaz arızalarını ve GPS arızasını kaldırır. Her senaryodan sonra basın.
Verdiğiniz arıza, kursiyer listesinde öğrencinin satırında etiket olarak durur (ör. VHF: ANTENNA); etiket duruyorsa arıza hâlâ etkindir.
5.2 Güç senaryoları ve akü eşikleri
| Düğme | Öğrencide ne olur |
|---|---|
| Ana gücü kes | Telsizler kesintisiz aküye geçer; yaklaşık 20 saniye sonra acil jeneratör devreye girer. |
| Ana gücü ver | Ana güç döner; akü şarj olur. |
| Jeneratör arızası | Acil jeneratör devreye girmez; ana güç de kesikse telsizler yalnız aküde kalır ve akü boşalmaya başlar. |
| Jeneratörü onar | Jeneratör yeniden kullanılabilir. |
| Akü şarjı (%) → Aküyü ayarla | Akünün doluluğunu doğrudan ayarlar. |
Akü tek başına kaldığında gerilim düşer ve üç eşik sırayla devreye girer:
| Ünite gerilimi | Ne olur |
|---|---|
| 23,5 V'un altı | LOW BATTERY alarmı; öğrenci kabul edene kadar sesli |
| 22,0 V'un altı | MF/HF gönderimi kilitlenir |
| 21,0 V'un altı | Bütün telsizler kapanır |
Akü yüzdesi ile gerilim arasındaki ilişki (ünite, boşta):
| Akü şarjı | Akü başına | Ünite | Sonuç |
|---|---|---|---|
| %100 | 12,8 V | 25,6 V | Normal |
| %60 | 12,4 V | 24,8 V | Normal |
| %20 | 12,0 V | 24,0 V | Normal, sınırda |
| %15 | 11,5 V | 23,0 V | LOW BATTERY alarmı |
| %10 | 11,0 V | 22,0 V | MF/HF kilidi sınırı |
| %5 | 10,5 V | 21,0 V | Telsizler kapanma sınırı |
Gönderim sırasında gerilim biraz daha düşer. Tam dolu akü yaklaşık 30 dakikada boşalır; dersi hızlandırmak için yüzdeyi doğrudan ayarlayın.
Düşük akü alarmı için en kısa yol: Ana gücü kes → Jeneratör arızası → Akü şarjı 15 → Aküyü ayarla. Öğrenci alarmı 2 dakika içinde kabul etmelidir (S-GEN-01).
Öğrencinin güç durumu kursiyer listesinde görünür: AKÜ 23.0 V, ACİL JEN., LOW BATTERY, kabul edildiyse LOW BATTERY ✓, akü tükendiyse ENERJİ YOK.
5.3 Sahte distress ve beklenen iptal prosedürü
Sahte alarm cihazı (VHF DSC ya da MF/HF DSC) seçilir, listeden öğrenci seçilir, Sahte distress gönder'e basılır.
- Alarm, öğrencinin cihazından "yanlışlıkla basılmış" gibi gider. VHF kapalıysa cihaz açılır.
- Trafik kaydında satır
(sahte alarm senaryosu)notuyla görünür. Bu alarmı onaylamayın; öğrencinin iptal etmesini bekleyin. - Beklenen: öğrenci DSC ile iptal eder, ardından kanal 16'da (MF/HF'te 2182 kHz'de) sesli iptal okur (S-VHF-06).
- İptal gelince trafik kaydında
VHF DISTRESS CANCEL … (sahte alarm iptali)görünür.
Sahte alarm aynı anda birkaç öğrenciye verilebilir, ama sesli iptaller kanal 16'da üst üste biner. Sınıfta sırayla, bir ya da iki öğrenciye verin.
5.4 Çoktan seçmeli arıza senaryosu
Senaryo listesinden biri seçilir, Arıza senaryosunu gönder'e basılır. Öğrencinin konsolunda soru penceresi açılır (S-ARZ-01).
| Senaryo | Cihazda gerçek arıza oluşur mu |
|---|---|
| VHF — Anten arızası (yüksek VSWR) | Evet (VHF gönderemez) |
| VHF — Konum (GPS) verisi kaybı | Evet (konum kaybolur) |
| VHF — Ahize (handset) PTT arızası | Hayır, yalnız soru |
| MF/HF — Anten tuner (ATU) arızası | Evet (MF/HF gönderemez) |
| MF/HF — Güç yükseltici (PA) aşırı ısınma | Hayır, yalnız soru |
| GMDSS güç paneli — AC enerji kesintisi / akü azalması | Evet (ana güç ve jeneratör kesilir, akü %17'ye iner; düşük akü alarmı çalar) |
| X-band radar — Magnetron ömrünün dolması | Hayır, yalnız soru |
- Doğru cevap arızayı giderir. Yanlış cevapta öğrenci yeniden dener ya da yetkili servisten adım adım yardım alır.
- Puan: ilk denemede 100, ikinci denemede 70, sonraki denemelerde 50, yetkili servisle 40.
- Öğrencinin her cevabı, servise yazdığı arıza bildirimi ve sonuç trafik kaydınıza düşer.
- MF/HF senaryosu göndermeden önce öğrencinin gemisinde MF/HF olduğundan emin olun (A2 ve üstü).
5.5 Hava durumu
Hava durumu seçilir, Havayı uygula'ya basılır.
| Seçenek | Etkisi |
|---|---|
| Otomatik (gerçek veri) | Geminin konumundaki gerçek hava verisi kullanılır. |
| Sakin | Menzil tam. |
| Orta | VHF menzili yaklaşık %5 kısalır. |
| Fırtına | VHF menzili yaklaşık %15 kısalır; HF'te gök dalgası sinyali zayıflar. |
Hava, menzilin sınırındaki gemilerde fark yaratır: sakin havada zayıf duyulan bir gemi fırtınada hiç duyulmaz. Menzil kavramını göstermek için kullanın.
Senaryodan sonra temizlik
Her senaryonun sonunda, hedef Tüm sınıf iken:
- Tüm arızaları temizle
- Ana gücü ver ve Jeneratörü onar
- Akü şarjı 100 → Aküyü ayarla
- Hava durumu: Otomatik → Havayı uygula
Kursiyer listesinde hiçbir satırda arıza ya da güç etiketi kalmamalıdır.