6. Kıyı istasyonu ve RCC rolü
İstasyonun sağ paneli, öğrencilerin karşısındaki "kıyı"dır: kıyı istasyonu olarak çağrı yapar ve cevap verir, RCC olarak tehlike alarmlarını yönetirsiniz. Panel yedi sekmeden oluşur; trafik kaydı her sekmede üstte kalır.
Teleks sekmesi (NBDP) ayrı bir ektedir: Radyo teleks.
Gönderdiğiniz her şey, üst şeritte seçili kıyı istasyonu kimliğiyle gider ve yalnız o istasyonun menzilindeki gemilere ulaşır (2.3).
6.1 DSC çağrısı (VHF Ch70 ve MF/HF)
DSC sekmesi.
| Alan | Seçenekler | Not |
|---|---|---|
| Bant | VHF (Ch70) · MF/HF | MF/HF için aşağıya bakın. |
| Çağrı | Bireysel · Tüm gemiler | |
| Hedef gemi | Çevrimiçi öğrencilerin gemileri | Listede bir öğrenci seçiliyse kendiliğinden gelir. Birden çok öğrenci seçiliyse bireysel çağrı her birine ayrı gider. |
| Öncelik | ROUTINE · SAFETY · URGENCY | |
| Çalışma kanalı | 1–88 (70 hariç) | Bireysel çağrıda varsayılan 12, tüm gemilerde 16. |
DSC çağrısı gönder'e basın. Trafik kaydına sizin satırınız düşer: → İstanbul Radio VHF DSC BİREYSEL → … ROUTINE · Ch12.
| Çağrı türü | Öğrencide | Öğrenciden beklenen | Sizde |
|---|---|---|---|
| Bireysel | ! ROUTINE DSC CALL ! · PRESS SELECTOR TO ACCEPT |
SEL'e basar; cihazı çalışma kanalına geçer | Trafik kaydında VHF DSC ACK … → İstanbul Radio |
| Tüm gemiler | ! SAFETY DSC CALL ! · SELECTOR: GO TO CH (NO ACK) |
SEL'e basar; kanala geçip dinler | Onay gelmez; bu normaldir |
Kıyı istasyonu olarak dupleks bir çalışma kanalı (ör. 26) verebilirsiniz; gemiler dupleks kanalda kıyı istasyonunu duyar.
Bilinen sınır: Öğrenci sizi (kıyı istasyonunun MMSI'sini) rutin DSC ile ararsa çağrı trafik kaydınızda görünür, ama simülatör bunu onaylamaz ve sizin onaylayabileceğiniz bir düğme yoktur; öğrenci 15 saniye sonra NO ACK görür. Rutin haberleşmeyi siz başlatın.
MF/HF'te DSC
Bant MF/HF seçilince "Çalışma kanalı" alanı "Ses frekansı (kHz)" olur; varsayılan 2182.0'dır.
| Çağrı | Öğrencide | Öğrenciden beklenen |
|---|---|---|
| Bireysel | CALL RECEIVED · FROM: 002711000 · INDIVIDUAL ROUTINE · tuşlar ACCEPT / REJECT |
Birinci ekran tuşuyla (ACCEPT) kabul eder |
| Tüm gemiler | Alan çağrısı olarak gider | Dinler |
- Trafik kaydınıza
→ İstanbul Radio MFHF DSC BİREYSEL → … ROUTINE · 2182.0 kHzdüşer. - MF/HF'te öğrencinin kabulü için ayrı bir onay satırı düşmez; kabul ettiğini öğrencinin ekranından (
IN COMMUNICATION WITH) görürsünüz. - Eğitmen istasyonunda MF/HF sesi yoktur. MF/HF'te çağrı gönderebilir, ama sesle konuşamaz ve öğrencinin MF/HF konuşmasını istasyondan dinleyemezsiniz. Sesli kıyı cevabını sınıfta sözle ya da gemi VHF menzilindeyse Ses (VHF) sekmesinden verin.
- Öğrencinin MF/HF'inin açık olup olmadığı kursiyer listesinde görünmez.
MF/HF tehlike alarmı trafik kaydına MF/HF DISTRESS (gemi) · (tür) · (konum) olarak düşer; altında MF/HF DSC ACK, Alana relay ve EGC relay düğmeleri vardır. Simülatör MF/HF alarmını kendiliğinden onaylamaz; onayı siz verirsiniz (S-MF-02 reçetesi).
6.2 Sesli haberleşme (bas-konuş)
Ses (VHF) sekmesi.
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Kanal | Konuşacağınız ve dinleyeceğiniz kanal. Tehlike ve çağrı için 16; görüşme için verdiğiniz çalışma kanalı. |
| Dinleme | Yalnızca bu kanal: yalnız Kanal alanındaki kanalı duyarsınız. Tüm kanallar: sınıftaki bütün VHF konuşmalarını duyarsınız. Kapalı: hiçbir şey çalınmaz. |
| BAS-KONUŞ (PTT) | Basılı tutarken konuşursunuz. İlk basışta tarayıcı mikrofon izni ister. |
- Öğrenci konuşurken "Alım yok" yerine geminin adı görünür.
- Sesiniz yalnız seçili kıyı istasyonunun menzilindeki ve aynı kanaldaki gemilere ulaşır.
- Kalabalık sınıfta "Tüm kanallar" bütün çiftleri üst üste duyurur; tek bir görüşmeyi izlemek için "Yalnızca bu kanal"ı kullanın.
- Sesli konuşmalar trafik kaydında satır olarak görünmez; oturum kaydı açıksa ses kaydı olarak saklanır (7. bölüm).
Kıyı istasyonu konuşma kalıpları
| Durum | Cümle |
|---|---|
| Gemiyi çağırma | "(Gemi), (gemi), this is Istanbul Radio, Istanbul Radio. Over." |
| Çalışma kanalına alma | "(Gemi), this is Istanbul Radio. Channel one two. Over." |
| Tekrar isteme | "Say again your position. Over." |
| Bekletme | "Stand by on channel one six. Over." |
| Alındı | "Received. Out." |
| MAYDAY'i alma | "MAYDAY (gemi), (gemi), (gemi). This is Istanbul Radio, Istanbul Radio, Istanbul Radio. Received MAYDAY." |
| Sessizlik isteme | "SEELONCE MAYDAY." (Kanal 16'da tehlike trafiği sürerken diğer istasyonları susturur.) |
| Tehlike trafiğini bitirme | "SEELONCE FEENEE." |
Görüşmeyi kıyı istasyonu yönetir: kanalı siz seçer, "Out" ile siz bitirirsiniz.
6.3 NAVTEX
NAVTEX sekmesiyle kıyı istasyonu olarak NAVTEX mesajı yayınlarsınız.
| Alan | Değerler | Not |
|---|---|---|
| Mesaj türü (B2) | A — Seyir uyarısı · B — Meteoroloji uyarısı · D — Arama-kurtarma · L — Seyir uyarısı (ek) · E — Hava tahmini | A, B, D ve L öğrencinin cihazında kapatılamayan türlerdir. |
| Metin | Serbest metin | Büyük harfe çevrilir. Başlığı (ZCZC, kimlik, istasyon adı) ve sonu (NNNN) öğrencinin cihazı ekler. |
| NAVTEX yayınla | Bütün sınıfa gider. |
Yayın nasıl ulaşır:
- Mesaj, her geminin menzilindeki en yakın NAVTEX istasyonundan alınır. İstasyonu siz seçmezsiniz; geminin konumu belirler.
- Hiçbir istasyonun menzilinde olmayan gemi mesajı almaz.
- Öğrenci o istasyonu reddettiyse mesaj alınmaz ve Eylem Raporu'na yazılır (S-NAV-01).
- Öğrencinin konsolunda "NAVTEX (istasyon) kıyı istasyonundan yeni mesaj" bandı görünür; mesaj cihazın listesinin başına düşer.
- Trafik kaydınıza
→ NAVTEX A yayını: (metin)yazılır.
Sınırlar:
- Yayını tek bir gemiye ya da tek bir istasyona yöneltemezsiniz.
- D (arama-kurtarma) türünde yayınladığınız mesaj öğrencinin cihazında arama-kurtarma penceresini açmaz ve uyarı listesine satır eklemez; mesaj listesinde
SARtürüyle görünür.
Reçete: S-NAV-01.
6.4 Inmarsat-C
Inmarsat sekmesi, kıyının Inmarsat-C gelen kutusudur. Gemilerin e-posta, teleks ve SAC adresli mesajları buraya düşer; gemilere buradan mesaj gönderirsiniz.
Gelen mesaj: (saat) UTC (gemi) IMN (numara) → (adres) · (referans) ve altında metin.
| Adres | Satırda nasıl görünür |
|---|---|
| E-posta | → [email protected] |
| Teleks | → TLX (numara) |
| SAC kodu | → SAC 42 (Seyir tehlikesi raporu). SAC 38 (tıbbi yardım) ve SAC 39 (denizde yardım) kırmızı görünür. |
Gemiden gemiye (IMN adresli) mesajlar size düşmez.
Gemiye mesaj göndermek:
| Alan | Ne yapılır |
|---|---|
| Alıcı gemi (IMN) | Listeden gemiyi seçin. Listede Inmarsat-C terminali olan gemiler bulunur. |
| Mesaj | Metni yazın. |
| Gemiye gönder | "Mesaj LES'e yüklendi." bildirimi çıkar; günlüğe → (IMN) · (referans) ve metin yazılır. |
Ardından teslim durumu düşer:
| Durum | Anlamı |
|---|---|
DELIVERED |
Mesaj geminin terminaline ulaştı. Öğrencide "İstanbul Radio / MRCC" adıyla görünür. |
PENDING · Alıcı terminal ağda değil (login yok) |
Terminal kapalı ya da login değil. Mesaj LES'te bekler; terminal login olunca teslim edilir. |
Inmarsat-C tehlike alarmı bu sekmeye değil, trafik kaydına düşer: INMARSAT-C DISTRESS (gemi) (MMSI) · (tür) · LES 12. Altındaki EGC relay düğmesi EGC / MSI formunu bu alarmın bilgileriyle doldurur; kontrol edip yayınlarsınız. Öğrencinin terminali LES onayını 20–40 saniyede kendiliğinden alır; sizin onay vermeniz gerekmez.
Reçete: S-SAT-01.
6.5 EGC / MSI
EGC / MSI sekmesiyle uydu üzerinden denizcilik emniyet bilgisi yayınlarsınız: Inmarsat terminallerine SafetyNET, Iridium terminallerine SafetyCast olarak gider.
| Alan | Değerler | Not |
|---|---|---|
| RMSS sağlayıcısı | İkisi de (SafetyNET + SafetyCast) · Yalnız Inmarsat SafetyNET · Yalnız Iridium SafetyCast | Yayının hangi terminallere gideceği. |
| Hizmet | NAVAREA seyir uyarısı · METAREA meteoroloji · Arama-kurtarma koordinasyonu · Kıyıdan gemiye distress relay | |
| Öncelik | SAFETY · URGENCY · DISTRESS · ROUTINE | URGENCY ve DISTRESS öğrencinin terminalinde alarm çaldırır. |
| Alan | NAVAREA · METAREA · Dairesel alan | |
| Bölge no (1–21) | Alan numarası | Türkiye çevresi NAVAREA III'tür (3). |
| Enlem · Boylam · Yarıçap DM | Dairesel alanın merkezi ve yarıçapı | "Daire merkezini haritaya tıklayarak seç" işaretliyken merkezi haritadan seçersiniz. |
| Metin | Yayın metni | |
| EGC yayınla |
Kim alır:
- Konumu yayının NAVAREA / METAREA'sında olan ya da dairesel alanın içinde bulunan gemi.
- Inmarsat-C'de ayrıca o alanı "Ek NAVAREA/METAREA" olarak eklemiş gemi.
- Inmarsat-C terminali login olmalıdır; login olmayan terminal EGC alamaz.
Yayından sonra trafik kaydına → EGC (öncelik) (hizmet) · (yayın numarası) · NAVAREA (no) düşer; Iridium'a da gittiyse Iridium SafetyCast → TÜM GEMİLER satırı eklenir.
Distress relay'i hazır doldurmak: trafik kaydındaki bir tehlike alarmının altındaki EGC relay düğmesi bu formu alarmın bilgileriyle doldurur ve "EGC relay formu dolduruldu; kontrol edip yayınlayın." der. Form şöyle dolar: hizmet "Kıyıdan gemiye distress relay", öncelik DISTRESS, alan alarmın konumu merkezli 200 deniz mili yarıçaplı daire, metin DISTRESS RELAY ile başlayan hazır metin. Okuyun, gerekirse düzeltin, EGC yayınla'ya basın. Düğme VHF, MF/HF ve Inmarsat-C alarmlarında vardır; Iridium ve EPIRB alarmlarında yoktur, onları duyurmak için formu elle doldurursunuz.
Değerlendirme: Inmarsat-C terminalinde URGENCY ya da DISTRESS yayınının alarmı 2 dakika içinde ALARM KABUL ile kabul edilmelidir. Iridium terminalinde bu kural çalışmaz (8. Değerlendirme).
Reçete: S-SAT-02.
6.6 RCC (Iridium · EPIRB)
Bu sekmede RCC'siniz (MRCC). İki kaynaktan alarm düşer: Iridium terminalleri ve EPIRB'ler. İkisi de yalnız size gelir; sınıftaki diğer gemiler görmez.
Iridium tehlike alarmı
Alarm geldiğinde sekme kendiliğinden açılır ve bir kart görünür:
| Kartta | Anlamı |
|---|---|
| Gemi · MMSI · MSISDN | Alarmı gönderen terminal |
| Tür | Tehlikenin türü. Öğrenci sonradan seçerse kart güncellenir. |
Konum · AUTOMATIC |
Alarmın taşıdığı konum |
Durum: ONAY BEKLİYOR |
Henüz onaylamadınız. |
| Alarmı onayla | Gemide durum Acknowledged olur; karttaki durum ONAYLANDI. |
Öğrenci alarmı iptal ederse kart kalkar ve günlüğe DISTRESS İPTAL (gemi) — gemi alarmı iptal etti düşer.
Sesli görüşme
Alarm RCC'ye ulaşınca öğrencinin terminali sizi kendiliğinden arar.
| Düğme | Ne yapar |
|---|---|
| Gemi (Iridium terminali) | İşlemin yapılacağı gemi. Alarm ya da arama gelince kendiliğinden seçilir. |
| Öncelik | Sizin başlatacağınız aramanın ve göndereceğiniz mesajın önceliği: SAFETY · URGENCY · DISTRESS. |
| Aramayı cevapla | Seçili geminin aramasını cevaplar. "Arama cevaplandı — konuşabilirsiniz." |
| Gemiyi ara | Seçili gemiyi arar. Gemide Incoming Safety Call çalar. |
| Kapat | Görüşmeyi bitirir. |
| Mikrofonu kapat / Mikrofonu aç | Görüşme sürerken mikrofonunuzu susturur. |
Durum satırları:
| Satır | Anlamı |
|---|---|
Arama: (gemi): ARIYOR (DISTRESS) |
Gemi sizi arıyor; cevaplamadınız. |
… çaldırılıyor |
Siz gemiyi arıyorsunuz; gemi cevaplamadı. |
… GÖRÜŞME |
Görüşme sürüyor. |
Ses: (gemi) ile görüşme — mikrofon açık · alınan N · gönderilen N paket |
Ses akışı. "alınan" artmıyorsa öğrencinin ahizesi yuvadadır ya da mikrofon izni yoktur. |
- Görüşme telefon gibi çift yönlüdür; bas-konuş yoktur. Mikrofonunuz görüşme boyunca açıktır.
- Görüşmeyi yalnız aramayı cevaplayan ya da başlatan eğitmen oturumu duyar ve konuşur.
- Öğrenci iki haneli kodla aradıysa (ör. 32 tıbbi tavsiye) arama satırında "kod 32" yazar.
Safety Message
"Safety Message (en çok 1000 karakter)" alanına metni yazıp Gemiye gönder'e basın. Mesaj seçili gemiye, seçili öncelikle gider. URGENCY ve DISTRESS öncelikli mesaj gemide sürekli uyarı çaldırır.
Gemiden gelen Safety Message günlüğe (öncelik) (gemi): (metin) olarak düşer.
EPIRB (406 MHz)
Bir öğrencinin EPIRB'si etkinleşince alarm Cospas-Sarsat üzerinden yalnız size düşer; sekme kendiliğinden açılır.
| Kartta | Anlamı |
|---|---|
EPIRB 406 MHz · gemi · MMSI · işaret kimliği |
Etkin işaret |
| Konum | İlk yayında "henüz yok (GNSS bekleniyor)" olabilir; sonra dolar. |
| Yayın sayısı · ilk ve son yayın saati | İşaretin ne zamandır yayın yaptığı |
| Vakayı kapat | Vakayı listenizden kaldırır. |
Öğrenci EPIRB'yi kapatırsa günlüğe EPIRB kapatıldı: (gemi) düşer. Gemilere duyuruyu EGC / MSI ya da DSC ile siz yaparsınız. EPIRB alarmının "onayla" düğmesi yoktur. Öğrenci tarafı: S-SUR-01; reçete: S-SUR-01.
Reçete: S-SAT-03.
6.7 Bir distress vakasını kıyı tarafından baştan sona yönetmek
Örnek: bir öğrenci VHF DSC ile tehlike alarmı gönderdi (S-VHF-05).
| Sıra | Ne olur | Siz ne yaparsınız |
|---|---|---|
| 1 | Trafik kaydına kırmızı satır düşer: VHF DISTRESS (gemi) · (tür) · (konum). Satırın altında üç düğme vardır: VHF DSC ACK, Tüm gemilere relay, EGC relay. |
Gemiyi, türü ve konumu okuyun. |
| 2 | Sınıftaki diğer gemilerde alarm çalar ve cihazları kanal 16'ya geçer. | Kursiyer listesinde herkesin VHF Ch16 olduğuna bakın. |
| 3 | Öğrenci kanal 16'da MAYDAY mesajını okur. | Ses (VHF) sekmesinde Kanal 16, Dinleme açık olsun. |
| 4 | — | VHF DSC ACK'e basın. Tehlikedeki gemide DISTRESS ACK: İstanbul Radio, diğer gemilerde DIST ACK BY İstanbul Radio görünür. |
| 5 | — | Kanal 16'da sesle alın: "MAYDAY (gemi) ×3, this is Istanbul Radio ×3, received MAYDAY." |
| 6 | — | Bilgi toplayın: konum doğrulaması, tehlikenin durumu, gemideki kişi sayısı, istenen yardım. |
| 7 | — | Gerekirse Tüm gemilere relay ile alarmı bölgedeki gemilere aktarın. Diğer gemilerde !!! DISTRESS ALERT !!! ekranı "(gemi) RELAY/İstanbul Radio" adıyla açılır. |
| 8 | Vaka sona erer. | Kanal 16'da "SEELONCE FEENEE" ile tehlike trafiğini bitirin. |
Onayı ne zaman vermeli?
- Hemen onaylamayın. Öğrencinin alarmdan sonra sesli MAYDAY mesajına geçip geçmediğini görmek için 20–30 saniye bekleyin.
- Siz onaylamasanız da gemi bir kıyı istasyonunun menzilindeyse ve alarmda konum varsa simülatör 45–90 saniye içinde kendiliğinden onay gönderir. "Onaysız kalan alarm" durumunu çalıştırmak istiyorsanız gemiyi bütün kıyı istasyonlarının menzili dışına atayın; cihaz alarmı 3,5–4,5 dakikada bir yineler.
- Konumsuz alarm (GPS arızası, konum elle girilmemiş) kendiliğinden onaylanmaz; siz onaylarsınız.
Öğrenci relay gönderdiyse trafik kaydına VHF DISTRESS RELAY (bireysel) … adına satırı düşer; altındaki Relay ACK ile onaylarsınız (S-VHF-07). Siz onaylamasanız da adresteki kıyı istasyonu menzildeyse simülatör 20–40 saniye içinde onaylar.
Sahte alarm senaryosunda satır (sahte alarm senaryosu) notunu taşır: onaylamayın, öğrencinin iptalini bekleyin (5.3).